Sağlıkta 250 milyar liralık artışın hesabı da açıklanmalı
Gün içinde farklı başlıklar öne çıkarken, 2027 sağlık bütçesindeki personel ödeneği çok daha geniş bir kesimi ilgilendiren bir soruyu gündeme getiriyor: Bu kaynak sağlık çalışanlarına ve hizmet kapasitesine nasıl yansıyacak? Rakamın büyüklüğü kadar, hangi ihtiyaca ayrıldığının açıklanması da önemli.
Sağlık Bakanlığı’nın 2027 yılı için hazırlanan bütçe teklifinde toplam ödenek 1 trilyon 967 milyar lira, personel ödeneği ise yaklaşık 1 trilyon 114 milyar lira olarak öngörülüyor. Bu, personel kaleminin bütçenin en büyük başlıklarından biri olduğunu gösteriyor. Ancak yüksek bir ödenek tutarı, tek başına çalışanların koşullarında ya da sağlık hizmetinin kapasitesinde ne ölçüde değişiklik olacağını anlatmıyor.
Karşılaştırma için, Bakanlığın 2026 yılı başlangıç personel ödeneği 863,6 milyar liraydı. Yeni teklifte bu kalemde yaklaşık 250 milyar liralık nominal artış öngörülüyor. Bu artış dikkat çekici; fakat miktarın hangi yükümlülükleri karşılayacağı, ne kadarının yeni istihdama ayrılacağı ve ne kadarının kalıcı ücret iyileştirmelerine gideceği açıklanmadan, bütçenin çalışanlar ve hizmet üzerindeki etkisini değerlendirmek mümkün değil.
SAHİM-SEN’in talebi de tam bu noktaya odaklanıyor: Artışın kullanım başlıklarının ayrı ayrı açıklanması. Sendika Genel Başkanı Özlem Akarken, mevcut personel yükümlülükleri, yeni istihdam ve kalıcı ücret iyileştirmelerine ayrılacak tutarların birbirinden ayrıştırılmasını istedi. Bu ayrım, yalnızca bütçe tekniğiyle ilgili değil; kamuoyunun sağlık için ayrılan kaynağın hangi ihtiyaca karşılık geldiğini görmesini sağlayacak temel bir hesap verebilirlik meselesi.
Çünkü aynı toplam içinde farklı amaçların bulunması, rakamın nasıl okunacağını değiştirir. Mevcut yükümlülüklerin karşılanmasına ayrılan tutar ile yeni personel alımına ya da kalıcı ücret iyileştirmesine ayrılacak tutar, sağlık çalışanları açısından aynı sonucu doğurmaz. Teklifteki toplamı tek başına öne çıkarmak, bu farklılıkları görünmez kılabilir; oysa bütçe kararının gerçek etkisi, kaynağın hangi kalemlere dağıtıldığıyla anlaşılır.
Bu konu sağlık hizmeti alan yurttaşları da ilgilendiriyor. Personel ödeneğinin hizmet kapasitesine ne ölçüde yansıyacağı, çalışanlara ve hizmet sunumuna ilişkin somut verilerle açıklanmalı. Burada haberin ortaya koyduğu bilgi, ödeneğin büyüdüğü; ancak artışın çalışanlara ve kapasiteye nasıl aktarılacağının ayrıca gösterilmesi gerektiği. Dolayısıyla bütçenin değerlendirilmesi, yalnızca toplam tutara değil, bu tutarın sonuçlarına dair açıklamalara dayanmalı.
Üstelik 250 milyar liralık artış nominal olarak ifade ediliyor. Bu bilgi, artışın kendi başına çalışanların alım gücünde ya da hizmetlerde belirli bir iyileşme sağladığını söylemeye yetmez; haberde böyle bir sonuç ortaya konmuş değil. Tam da bu nedenle, ödeneğin hangi başlıklarda kullanılacağı ve hangi çıktıları hedeflediği belirsiz bırakılmamalı. Rakamı sonuç gibi sunmak yerine, neye karşılık geldiğini izlemek gerekir.
Bütçe teklifinin komisyonda görüşülmesi, bu soruların yanıtlanması için önemli bir aşama. Personel ödeneğinin mevcut yükümlülük, yeni istihdam ve kalıcı ücret iyileştirmeleri bakımından ayrıştırılması; hem sağlık çalışanlarının hem de hizmetten yararlananların kaynak kullanımını değerlendirmesine imkân verir. Sağlıkta 1 trilyon 114 milyar liralık personel ödeneği, büyüklüğüyle değil, kamuoyuna açıklanacak dağılımı ve karşılığıyla anlam kazanacak.
Bu köşe, Kritik Haber yazı işlerinin gün içinde yayımlanan haberlere dayanan değerlendirmesidir; haberlerde yer almayan bilgi içermez.

