18 Kasım 2026 Çarşamba
Kritik Gün · 18 Kasım 2026 Çarşamba

Soma B’nin 6,9 milyar liralık devri kamu hesabını gündeme taşıyor

Gün boyu manşetlerde başka başlıklar öne çıkarken, Soma B Termik Santrali’nin icra süreci sonunda Türkiye Kömür İşletmeleri’ne geçmesi daha yakından bakmayı gerektiriyor. Çünkü burada yalnızca borçlu bir şirketin varlıklarının el değiştirmesi değil, büyük ölçekli bir santralin kamu kuruluşlarınca devralınması söz konusu.

Manşetlere taşınmayan gelişmenin özeti net: Konya Şeker’in borçları nedeniyle satışa çıkarılan Soma B Termik Santrali ve taşınmazları, ilk açık artırmada teklif gelmeyince alacaklı Türkiye Kömür İşletmeleri tarafından devralındı. TKİ’nin belirlenen 6 milyar 946 milyon lirayı ve KDV’yi ödediği bildirildi. Santralin işletmesini ise devlet şirketi Elektrik Üretim AŞ üstlenecek.

Bu tutar, işlemin neden sıradan bir icra haberi gibi geçiştirilemeyeceğini gösteriyor. 990 megavat kurulu güce sahip santral, artık yalnızca geçmişteki bir özel sektör satın alımının konusu değil; mülkiyet ve işletme bakımından iki kamu kuruluşunun sorumluluğuna geçmiş durumda. Böyle bir değişiklikte, bedelin nasıl belirlendiği ve devralınan varlıkların hangi koşullarda işletileceği kamusal açıdan önem taşıyor.

Haberin geçmişi de bugünkü devrin nedenini anlamaya yardımcı oluyor. Konya Şeker santrali ve taşınmazlarını 2015’te 685,5 milyon dolara satın almış; zaman içinde borç yükü oluşmuş. Haberde, TKİ’ye faiziyle birlikte 20-25 milyar lirayı aşan, İmbat Madencilik’e ise yaklaşık 1,3 milyar lira borç biriktiği aktarılıyor.

Rakamları yan yana koymak, tek başına santralin değerini ya da borçların nasıl oluştuğunu açıklamaz; bunlar için haberde yer almayan bilgilere ihtiyaç var. Ancak açıklanan borç büyüklüğü ile icrada belirlenen 6 milyar 946 milyon liralık bedel, işlemin mali çerçevesinin kamuoyunca anlaşılmasını daha da gerekli kılıyor. Üstelik ilk açık artırmada alıcı çıkmaması, sürecin nasıl ilerlediği ve devralma kararının hangi koşullarda verildiği sorularını da önemli hale getiriyor.

Burada dikkat edilmesi gereken, “kamuya geçti” ifadesinin tek başına bir sonuç değil, yeni bir sorumluluk başlangıcı olması. TKİ alacaklı sıfatıyla santral ve taşınmazları devralırken, EÜAŞ işletmeyi üstlenecek. İki kurumun görevleri ve santralin geleceğine ilişkin kararlar, kamu varlığının nasıl yönetileceği konusunda hesap verebilirliğin merkezinde durmalı.

Kamuoyuna yansıyan bilgiler, işlemin mali büyüklüğünü ve taraflarını ortaya koyuyor; fakat santralin devralınmasının ardından işletme planının ne olacağı, devrin borç ilişkilerine nasıl yansıyacağı ve belirlenen bedelin hangi değerlendirmeye dayandığı bu haberde açıklanmıyor. Bunlar olmuş bitmiş kararlar gibi sunulamaz; fakat kamu kaynaklarıyla bağlantılı böylesi büyük bir işlemde yanıtı aranması gereken temel başlıklar olarak görülmeli.

Soma B örneği, borç nedeniyle icraya çıkan büyük bir varlığın kamu kuruluşlarınca devralınmasının yalnızca mülkiyet değişikliği olmadığını hatırlatıyor. Şimdi mesele, santralin kimin elinde olduğundan ibaret değil: 6 milyar 946 milyon liralık bedelin ve KDV’nin karşılığında neyin devralındığı, işletme sorumluluğunun nasıl yürütüleceği ve sürecin kamuoyuna ne ölçüde açıklanacağı. Sıradan görünen haberin kritik tarafı tam da bu sorularda yatıyor.

Bu köşe, Kritik Haber yazı işlerinin gün içinde yayımlanan haberlere dayanan değerlendirmesidir; haberlerde yer almayan bilgi içermez.

Kritik Haber Muhabir.App platformu üyesidir.